banner17

Çankırı'da Şapka Törenindeki Tek Şapkalı

Cumhuriyet tarihinin en çok tartışılan ifşaatları arasında yer alan Şapka İnkılabının başlatılmasının sene-i devriyesi nedeniyle düzenlenen törene adeta frenk mukalliti olmadığını göstermek için şapka takarak gelen Çankırı Merkez İlçe Nüfus Müdürü İlyas Haliloğlu damga vurdu.


Devlet Memurlarına Şapka Takma zorunluluğu getiren kanunun hala yürürlükte olmasına rağmen, şapka inkılabının başlatılması nedeniyle düzenlenen törene şapkasız katılan protokolün aksine Çankırı Merkez İlçe Nüfus Müdürü İlyas Haliloğlu dönemin modasına uygun bir şapka takarak katıldı.

Haliloğlu bu davranışı ile , Mustafa Kemal Atatürk'ün  “Şapka Kanunu”nun önemini anlatmak için 27 Ağustos 1925 yılında Kastamonu’nun İnebolu ilçesinde meşhur “Şapka Nutku”nu okuduğu esnada kendisini dinleyen halka hitaben sorduğu "Bizim kıyafetimiz milli midir? Bizim kıyafetimiz medeni ve beynelmilel midir? Altı kaval üstü şişhane diye ifade olunabilecek bir kıyafet ne millidir ve ne de beynelmileldir. O halde kıyafetsiz bir millet? Bu olur mu arkadaşlar? Böyle tavsif olunmağa razı mısınız arkadaşlar?" şeklindeki sorulara, Hayır, hayır diye bağıran topluluğun gerçek torunu olduğunu gösterdi.



İŞTE UYGAR VE MİLLİ KIYAFETLİ TÜRK KADINI



İŞTE İSMET İNÖNÜ'NÜN ŞAPKA İTİRAFI

“Şapka inkılâbından sonra diğer bir arkadaşımızın, Ankara valisi Yahya Galip Beyin bir ziyaretini hatırlarım. Aynı zamanda mebus (milletvekili) olarak bulunan Yahya Galip Bey de çok yakınımızdı. Bir teklifi vardı. Nedir? dedim.

- Şapkanın orta yerine bir ay-yıldız koyalım. Diğer milletlerden farkımız belli olur? dedi. Teklifi bu. Yahya Galip Beye:

- Canım biz bunları farkımız olmasın diye yapıyoruz. Sen ne teklif ediyorsun, tarzında çıkıştım..”[1]

Kaynak:
[1]İsmet İnönü hatıralar 2. Kitap Bilgi Yayınları Birinci Basım Kasım 1987 Sayfa 209
Ayrıca:CHP Ulus gazetesi 5 Nisan 1968 tarihli nüsha





ŞAPKA KANUNU KİMLERİ ZENGİN ETTİ

2007 yılında vefat eden Vitali Hakko, Şapka Devrimi sayesinde zengin olmuştu. Hakko kitabında bu durumu şöyle anlatıyor;
«Genç cumhuriyetin ilk kuşağıydık. Bize hız veren Atatürk devrimleriydi. Şapka devrimi, kıyafet devrimi olmasaydı, kuşkusuz bugün Vakko olmazdı. Bu nedenle, birçok defa dile getirdiğim gibi, Vakko tüm varlığını Kemalist devrimlere ve Batılılaşma çabalarına borçludur...»

"Mağazam Şen, Sülalem Şen"

Dün vefat eden Yahudi asıllı ünlü işadamı Vitali Hakko, Şapka Devrimi sayesinde iş hayatına atılıp zengin olmuştu. "Şapka Giyilmesi Hakkında Kanun" neşredilince İtalya'dan bir gemi dolusu çoğu ikinci el, "paspal" şapkayı ucuza getirterek kurduğu "Şen Şapka" mağazasında halka pahalıya satmış ve milyoner olmuştu. Gerçekten de "Şen Şapka", sahibini ve yedi sülalesini abad eyleyerek "şen" yapmıştı.

İskilipli Atıf Hoca'nın Şapka Devriminden önce yazdığı risale yüzünden idam edildiği o zor günlerde erkekler "kelleyi korumak" için Hakko'nun "kazık marka" şapkalarını kapışmışlardı. Bu yüzden başlarında hanım şapkasıyla dolaşan erkekler bile vardı.

"Şapka Devrimi olmasaydı Vakko olmazdı"

Hayatı "Yoksul bir Mûsevî gencinin hayat ve başarı öyküsü!" diye pazarlanan Vitali Hakko bu durumu "Hayatım Vakko" isimli kitabında şöyle anlatır;

«Genç cumhuriyetin ilk kuşağıydık. Bize hız veren Atatürk devrimleriydi. Şapka devrimi, kıyafet devrimi olmasaydı, kuşkusuz bugün Vakko olmazdı. Bu nedenle, birçok defa dile getirdiğim gibi, Vakko tüm varlığını Kemalist devrimlere ve Batılılaşma çabalarına borçludur...»

1913 yılında İstanbul'da doğan Hakko, Şen Şapka mağazasını açarak iş dünyasına adımını attıktan sonra ülkedeki gelişmeleri yine yakından takip eder. Kanunun ilk yıllarında onbinlerce şapka satan Hakko, modası geçen şapkayı artık kimse "kafaya takmayınca" yeni bir strateji geliştirir. Ülkede inancını yaşamaya çalışanların sayısı artmakta, halk giderek muhafazakarlaşmaktadır. Bu çerçevede başörtülülerin sayısında artış olmaya başlayınca Vakko adını verdiği mağazasında eşarp satmağa başlar. Havayı iyi koklayan "müteşebbis" ruhlu Hakko, bugünlerde yaşı genç olsaydı "türban" bile satabilir hatta iğnelerini de promosyon olarak verirdi.

Vakko markası nasıl doğdu?

Ünlü karikatürist Eflatun Nuri'nin ''Benim Adım Eflatun" adlı kitabında Hakko'yla ilgili şöyle bir anısı yer alır;

"Bir gün Vitali Hakko, Eflatun Nuri'den imalatına başlayacağı eşarplar için desen çizmesini ister, imza olarak ta bir köşesine marka ismi olarak düşündüğü ''Hakko'' yazın der.. Desenler çizilir, baskıya hazır hale getirilir, Hakko çizimleri almaya gelir, hepsini çok beğenir ancak bir problem vardır... Eflatun Nuri çizimlerin tümünde ''Hakko'' yerine yanlışlıkla ''Vakko' yazmıştır. Ancak Hakko çizimlerin değiştirilmesini istemez ve marka olarak Vakko ismi böylece doğar..

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Anlamadım 4 ay önce

Hakko 1913 dogumlu 've 1925 teki sapka devrimi sayesinde zengin olduysa 12 yaşında ithalat yapmış helal olsun vayy bee

banner13

banner16